Futures voor particuliere beleggers: kansen, risico's en contractgroottes

1. Waarom handelen steeds meer particuliere beleggers in futures?

Steeds meer particuliere beleggers handelen in futures, omdat deze instrumenten als bijzonder direct, liquide en goedkoop gelden. Termijnbeurzen waren vroeger bestemd voor professionele marktdeelnemers. Daartoe behoorden ondernemingen die zich willen indekken tegen prijsschommelingen (hedging, vooral in grondstoffen), maar ook beleggingsfondsen, verzekeraars en vermogensbeheerders.

Inmiddels betreden ook steeds meer particuliere traders dit segment. Dat is ongetwijfeld te danken aan de toenemende professionalisering op alle vlakken. Omdat futures en opties tot de meest directe, liquide en kostenefficiënte handelsproducten behoren, verdiepen steeds meer marktdeelnemers zich in dit onderwerp.

2. Welke voordelen bieden futures particuliere beleggers?

Futures bieden particuliere beleggers een combinatie van vrijwel doorlopende handel, hoge liquiditeit, lage kosten en eenvoudige shortposities. Zo beschrijft Mark Omens het in het interview:

TRADERS´: Welke voordelen hebben particuliere beleggers en traders met futures?

CME: Het is een combinatie van verschillende voordelen. Ten eerste maken futures door de week een bijna 24-uurs liquide handel mogelijk, wat het risico op koerssprongen (gaps) verkleint. Futures zijn bovendien zeer liquide en hebben lage kosten. Ze zijn daarom goed geschikt om een aandelenportefeuille tijdelijk af te dekken tegen koersverliezen. Dat kan zonder meer, omdat er geen beperkingen op short gaan bestaan – nog een voordeel. Naast futures kunnen traders ook opties op futures handelen, die eveneens aan populariteit winnen.

Tegenover elk van deze voordelen staat een risico. De tabel zet beide kanten naast elkaar:

Meer over contractsoorten, handelstijden en voorwaarden vindt u op de pagina over futures handelen bij WH SelfInvest.

3. Hoe riskant zijn futures voor particuliere traders?

Futures zijn voor onervaren traders zeer riskant, omdat de hefboom verliezen versterkt en die de inleg kunnen overschrijden. Een solide basis van kennis en ervaring is daarom een voorwaarde voordat u met echt geld handelt.

TRADERS´: Futures kunnen voor onervaren traders zeer riskant zijn. In de VS zijn beleggers misschien beter vertrouwd met het risico, omdat veel mensen al in aandelen beleggen en er goed in thuis zijn. Hoe ziet u dat?

CME: Futures hebben risico's, en traders moeten die kennen voordat ze ermee handelen. Een goede basis van kennis en ervaring is daarom doorslaggevend. Hiervoor werken we ook samen met brokers om opleidingen aan te bieden. We spannen ons al sinds 2001 in om futures dichter bij particuliere traders te brengen. En het blijkt dat ook particuliere traders professioneel genoeg kunnen zijn om ermee om te gaan. Een voorbeeld is het brexitreferendum in juni 2016: de uitslag werd 's nachts bekend, toen de aandelenbeurzen gesloten waren. Aandelen kon je op dat moment dus niet handelen, futures wel. Daarom zal men ook in de toekomst zien dat traders naar futures neigen, want tegenwoordig kan er praktisch altijd en overal iets gebeuren.

De keerzijde van de nachthandel: wie in zo'n nacht verkeerd gepositioneerd is, ondergaat de beweging in volle omvang. Futurekoersen reageren ook buiten de reguliere beurstijden onmiddellijk op nieuws, vaak bij lagere liquiditeit en met grote koersuitslagen.

Of u positiegrootte, stops en marginbehoefte juist inschat, controleert u het best zonder kapitaalinzet: in de gratis realtime demo van het platform NanoTrader handelt u futures met realtime koersen en virtueel geld.

4. Hoe goed zijn particuliere traders opgeleid voor de futureshandel?

Concrete cijfers daarover bestaan niet, want een termijnbeurs ziet niet hoe succesvol traders met hun rekeningen zijn. Volgens Mark Omens is de afstand tussen particuliere en professionele traders wel duidelijk kleiner geworden.

TRADERS´: Uiteindelijk is het in het belang van de brokers en hun klanten dat alleen traders met voldoende kennis en ervaring futures traden. Zijn er statistieken over hoe goed particuliere traders echt opgeleid zijn?

CME: Concrete cijfers hebben we niet, omdat we als termijnbeurs niet kunnen zien hoe succesvol traders met hun rekeningen zijn. Wat ik uit ervaring wel weet: de particuliere traders van vandaag zijn veel professioneler dan 30 jaar geleden. De afstand tot de echte professionals wordt steeds kleiner en is soms helemaal verdwenen. De beste particuliere traders hebben vandaag betere voorwaarden dan ooit. Omdat ook de futuresbrokers willen dat hun klanten succesvol zijn en daarvoor opleidingen aanbieden, zal deze trend zeker aanhouden. Slechts een klein percentage van één cijfer van de particuliere traders is actief op de termijnbeurzen. Het potentieel is dus nog groot.

Betere voorwaarden betekenen echter niet vanzelf succes. Ook goed opgeleide traders kennen verliesperiodes. Doorslaggevend zijn een vast tradingplan, consequent risicobeheer en een positiegrootte die past bij uw eigen kapitaal.

5. Welke futures handelen traders het vaakst?

De meest verhandelde futures op de CME waren op het moment van het interview rente-, index- en ruwe-oliecontracten. De volgende tabel toont de vijf futures met het hoogste gemiddelde dagelijkse handelsvolume (in contracten) en hun codes op het elektronische handelsplatform CME Globex.

Bron: CME, stand van de gegevens: voorjaar 2017. De rangschikking is historisch. Eurodollarfutures bestaan vandaag niet meer: met het einde van de referentierente Libor zijn ze omgezet naar futures op de rentevoet SOFR.

Hoe breed het aanbod aan termijnmarkten is, toont de selectie die Amerikaanse studenten tijdens de jaarlijkse Trading Challenge van de CME in een simulatie konden handelen (afbeelding 1). Die reikt van landbouwgrondstoffen via energie en metalen tot rente, aandelenindices en valuta.

Test een gratis demo.

6. Waarom bestaan er mini-futures zoals de E-mini S&P 500?

Mini-futures bestaan omdat de grote standaardcontracten voor veel particuliere traders te groot zijn. Een kleinere puntwaarde maakt de positie beter schaalbaar en verlaagt de kapitaalbehoefte per contract. De puntwaarde geeft aan hoeveel geld de positie per indexpunt verandert.

TRADERS´: Net als voor de S&P bestaat er inmiddels ook voor de DAX een minicontract. Hoe beoordeelt u de toenmalige introductie van de S&P-E-mini vanuit het perspectief van vandaag?

CME: Het was een succes, omdat er vraag was naar zo'n product. Nadat de grote S&P-future al sinds 1982 werd verhandeld, begon de handel in de E-mini in 1997. De S&P-future – destijds met 500 Amerikaanse dollar per indexpunt – was voor veel kleine traders eenvoudig te groot geworden. Daar veranderde ook de latere split naar 250 Amerikaanse dollar per punt weinig aan. De S&P-E-mini-future heeft daarentegen een puntwaarde van 50 Amerikaanse dollar en is daardoor veel beter schaalbaar. Vandaag overtreft het handelsvolume in de E-mini met zo'n 2,2 miljoen contracten per dag dat van de grote S&P-future (ongeveer 63.000 contracten) ruimschoots, door het grote verschil ook op basis van de verhandelde contractwaarde.

Sinds het interview is de ontwikkeling verdergegaan: voor beide indices bestaan inmiddels nog kleinere microcontracten. De tabel toont de puntwaarden van de belangrijkste varianten.

Contractspecificaties kunnen veranderen. Controleer puntwaarde, margin en handelstijden vóór elke trade in uw handelsplatform.

Test een gratis demo.

Voorbeeld, vereenvoudigd: u koopt een Mini-DAX-future. Stijgt de DAX met 100 punten, dan bedraagt de winst 100 × € 5 = € 500 vóór kosten. Daalt de DAX met 100 punten, dan verliest u € 500 plus kosten. Een stop 50 punten onder de instap beperkt het geplande verlies tot € 250 plus kosten. Bij een koerssprong, bijvoorbeeld na het weekend, kan de uitvoering echter duidelijk slechter uitvallen. Bij de E-mini S&P 500 komt een beweging van 20 punten overeen met 1.000 Amerikaanse dollar, bij de Micro E-mini met 100 Amerikaanse dollar.

7. Hoe leren particuliere traders vandaag de futureshandel?

Particuliere traders leren de futureshandel vandaag vooral online: met uitlegvideo's, webinars, livestreams over de marktsituatie en simulatoren waarin ze zonder risico oefenen. Seminars met fysieke aanwezigheid spelen een kleinere rol dan vroeger.

TRADERS´: Welke trends verwacht u in de toekomst op het gebied van retail trading?

CME: We zien dat de hele sector zich langzaam opnieuw oriënteert wat de benadering van klanten betreft. Aanvankelijk waren het vooral fysieke evenementen die particuliere traders bezochten voor kennis en actuele marktinschattingen. Daarna kwam de overstap naar onlinemedia zoals websites en podcasts. Inmiddels zien we een nieuwe trend naar streaminginhoud, waarmee traders zich in realtime over de gebeurtenissen kunnen informeren. Veel brokers werken aan de nodige infrastructuur om dit hun klanten aan te bieden – als het ware in de vorm van een eigen mini-tv-kanaal, dat wordt gevoed met eigen inhoud of met die van ingekochte externe aanbieders. Sommige aanbieders leren beleggers op deze manier bijvoorbeeld zeer aanschouwelijk omgaan met opties.

TRADERS´: Produceert u ook streaminginhoud?

CME: We hebben verschillende statische uitlegvideo's over onderwerpen rond futures en opties. Actuele inhoud produceren we bijvoorbeeld samen met ervaren traders in het kader van radio- en podcastuitzendingen. Deze video's kunnen we ter beschikking stellen aan brokers die CME-producten aanbieden, voor hun streamingkanalen of statisch voor hun website.

Voor de start is een vaste volgorde aan te raden:

1. Leer de basis: begrijp contractspecificatie, margin, expiratie en doorrollen.
2. Oefen in de simulator: test orders, stops en positiegroottes op de demorekening met realtime koersen.
3. Schrijf een tradingplan: leg instap, stop, uitstap en het maximale risico per trade vast.
4. Begin klein: start met mini- of microcontracten en beperk het risico per trade.

Conclusie

Futures zijn voor particuliere beleggers een nuttig instrument, maar niets voor onervaren beleggers. Ze bieden vrijwel doorlopende handel, hoge liquiditeit, lage kosten en eenvoudige afdekking via shortposities. Mini- en microcontracten hebben de toegang voor kleinere rekeningen duidelijk vergemakkelijkt. Tegelijk werkt de hefboom in beide richtingen, en verliezen kunnen de inleg overschrijden.

Tip: lees onze populaire, praktische gids als u futures wilt handelen...

Veelgestelde vragen (FAQ)

Mogen particuliere beleggers futures handelen?

Ja, particuliere beleggers mogen futures handelen als hun broker hen voor termijntransacties toelaat. Daarvoor toetst de broker vooraf hun kennis van en ervaring met financiële instrumenten. Futures zijn complexe producten. Wie ze handelt, moet margin, hefboom en de mogelijke bijstortingsverplichting begrijpen voordat hij voor het eerst echt geld inzet.

Zijn futures geschikt voor beginners?

Nee, voor beginners zonder beurservaring zijn futures doorgaans niet geschikt. De hefboom versterkt fouten in positiegrootte en stops onmiddellijk, en verliezen kunnen het ingebrachte kapitaal overschrijden. Een start is pas zinvol als u margin, expiratie en risicobeheer begrijpt en uw regels langere tijd op een demorekening hebt getest.

Wat is een Mini-DAX-future?

Een Mini-DAX-future is een op de Eurex verhandeld termijncontract op de DAX met een puntwaarde van € 5. Hij is daarmee een vijfde zo groot als de DAX-future met € 25 per punt. Voor nog kleinere posities bestaat de Micro-DAX-future met € 1 per punt. Margin en kosten hangen af van de betreffende contractgrootte.

Wat is het verschil tussen de E-mini en de Micro E-mini?

Het verschil zit in de contractgrootte: de Micro E-mini S&P 500 is een tiende zo groot als de E-mini. Een indexpunt staat bij de E-mini voor 50 Amerikaanse dollar, bij de Micro E-mini voor 5 Amerikaanse dollar. Zo kunt u posities fijner afstemmen. Kosten per contract betaalt u bij beide, bij het microcontract wegen ze verhoudingsgewijs zwaarder.

Wanneer kun je futures handelen?

Veel grote futures kunt u op werkdagen bijna de klok rond handelen. De E-mini S&P 500 loopt van zondagavond tot vrijdagavond met een korte dagelijkse pauze. De DAX-future is op de Eurex verhandelbaar van vroeg in de ochtend tot laat in de avond. De precieze handelstijden verschillen per contract en per beurs.

Waarvoor gebruiken particuliere beleggers futures?

Particuliere beleggers gebruiken futures vooral voor kortetermijntrading en om een aandelenportefeuille af te dekken. Wie een portefeuille met Duitse aandelen bezit, kan bijvoorbeeld met een shortpositie in de DAX-future tijdelijk koersverliezen compenseren, zonder aandelen te verkopen. Deze afdekking werkt alleen zo goed als de portefeuille de index volgt.

Kun je de futureshandel zonder risico oefenen?

Ja, met een demorekening kunt u de futureshandel zonder kapitaalinzet oefenen. Daar test u orders, stops en positiegroottes met realtime koersen en leert u hoe margin en rekeningsaldo veranderen bij koersbewegingen. Resultaten op een demoplatform zijn echter geen garantie voor toekomstige winsten in de echte handel.

Dit artikel verscheen oorspronkelijk in het Duitstalige TRADERS´ Magazin, editie 05/2017, als interview met Mark Omens (CME) en werd voor deze publicatie licht bewerkt, vertaald en aangevuld met actuele duiding.